Kağıt üstüne yapılan renkli, bulutsu süsleme (ebru sözcüğü Farsçada ‘bulut’ anlamına gelen ebr sözcüğünden türemiştir.

Ebrunun Yapılışı

Önce kitreli suyun hazırlanması gerekir. 100 ölçek su içine (eskiden ebru için yağmur suyunun kullanıldığı söylenmektedir.), bir ölçek kitre zamkı katılıp, en az bir gece, karıştırılarak bekletilir. Böylece zamkın erimesi sağlanır. Kitreli su, kalın bir bez torbadan süzülerek asıl ebrunun yapılacağı tekneye dökülür. Koyuysa, salep kıvamına gelene kadar su eklenir. Öncen ezilen boyalardan az miktarda, bir fincan içine alınır. Suda fazla yayılması isteniyorsa fazlaca, öd, yayılması istenmiyorsa az miktarda öd eklenerek, at kuyruğundan özel olarak yapılmış fırça yardımıyla, tekne üstündeki kitreli suya serpilir. İçlerindeki öd derecesine göre boyalar suda yayılır (öd, boyaların birbirine karışmadan yayılmasını sağlar. Bu yayılmayı denetim altında tutmak ebrucunun işidir). Tekne üstünde oluşan şekiller, bir noktadan sonra ebrucunun denetiminden çıkar. Bunda, kitreli suyun özgül ağırlığı, kullanılmışlık derecesi, boyaların öd ile karışma oranı, havanın sıcaklığı ile nemliliği rol oynar. Teknedeki hazırlık bitince, ebru yapılacak kağıt, teknenin sağından ya da solundan yavaş yavaş suya yatırılmaya başlanır. Bu sırada si ile kağıt arasında hava kalmamasına dikkat edilir. Ebru yapımında cilalı kağıt kullanılmaz. Daha çok emme özelliği olan kağıtlar yeğlenir. Kağıt ile su arasında hava kabarcığı kalırsa, o bölüm suya yanaşmayacağından, boyayı almaz. Bunu önlemek için, bir iğne yardımıyla delinerek kabarcıktaki havanın çıkması sağlanır. Kağıdın suya kapatılmasından 10-15 saniye sonra, kitreli su üstündeki nakışlar kağıda geçmiş olur. Ebruyu yapan kişi, kağıdı kendi tarafındaki köşelerden tutup, öne doğru çekerek su yüzünden kaldırır. Tekneden kaldırılan kağıt, uzun çıtalar üstünde gölgede kurumaya bırakılır. Kuruyan kağıtlar, mühre denen iki kollu el presi yardımıyla düzeltilip, yüzeyi parlatılır. Buna kağıdın mührelenmesi denir. Kağıt üstüne ince bir tabaka halinde geçen kitre, parlamasına ve korunmasına yardımcı olur.

Ebru yapılmadığı zamanlarda teknedeki kitrenin kaymak bağlamaması için, tekne üstüne suya değecek biçimde bir kağıt örtülür. Teknedeki nakışlar ancak tek bir kağıda çıkacağından, ikinci bir ebru için suya yeniden boya serpmek gerekir. Bu açıdan ebru, asla kopya edilemeyecek bir sanat ürünü niteliğindedir.

Etiketler: ebru, ebru nasıl yapılır, ebru nedir, ebru sanatı, ebru sanatı nedir

Facebook'ta paylaş